ความลี้ลับของชาเขียว

fuji-green-tea

ชาหลายชนิดช่วยปลุกเร้าความรู้สึกลี้ลับเกี่ยวกับตะวันออก และหนึ่งในบรรดาความลี้ลับน่าจะเป็นชาเขียว มารู้ทีหลังว่าชาเขียวเป็นเรื่องราวที่เขียนกันมานานเป็นพันปีมาแล้ว สังเกตดูจากตำนานเก่าๆ เกี่ยวกับชาเขียว ชาเขียวเริ่มได้รับการรับรองเมื่อไม่นานมานี้จากบรรดาสถาบันชาทั่วโลกและในอเมริกา ผู้คนยอมรับว่าชาเขียวมีเสน่ห์ลี้ลับบางอย่าง คล้ายดอกไม้มากกว่าชาดำและกาแฟดำเสียอีก

ความลี้ลับของชาเขียวอยู่ที่ความเข้าใจผิดของเราต่อพืชชนิดนี้ ในอังกฤษชาดำและชาเขียวเคยขายกันมานานแล้วตั้งแค่ ค.ศ. 1650 แต่ชาวอังกฤษรู้จักชาเขียวจริงๆ ก็อีกสองร้อยปีต่อมา และรู้ว่าชาเขียวก็มาจากต้นชาที่เหมือนชาดำ คนจีนนั้นปิดบังความลับของชาไม่ให้คนตะวันตกรู้ แต่แล้วใน ค.ศ. 1843 นักพฤกษศาสตร์ชาวสก๊อต ชื่อ โรเบิร์ต ฟอร์จูน แอบเข้าไปในเขตหวงห้าม ปลอมตัวเป็นกุลีจีน เขาแอบเข้าขโมยเมล็ดพันธุ์แล้วนำไปปลูกในอินเดีย ปรากฏว่าชาเขียว อูหลง และชาดำก็มาจากต้นชาเดียวกัน แต่มีกระบวนการทำที่แตกต่างกัน จนทำให้ชามีรสชาติ สามรสตามประเภทดังกล่าว มีสามกลิ่น รสและคุณลักษณะ โลกต้องใช้เวลา นานเป็นร้อยปีจึงรู้จักปริศนาของชาในประเทศจีน

ชาเขียวก็คือชาแท้ มีกาเฟอีนเหมือนชาทั่วไปแต่รสไม่เหมือนชาดำ นอกจากนี้ชาเขียวไม่มีอะไรเหมือนกับชาสมุนไพร หากดูที่รสก็เห็นว่าเป็นชาที่มี Class หรือระดับสูงสุดในตัวของมันเองทีเดียว

ชาเขียวได้รับการกล่าวอ้างกันว่า ช่วยเสริมสุขภาพ ศูนย์วิจัยที่เซี้ยงไฮ้เปิดเผยว่าชาเขียวสามารถช่วยในการต้านมะเร็ง ตลอดจนศูนย์ชาในญี่ปุ่นเคยแนะนำให้ดื่มชาเขียวเพื่อลดความเครียด มะเร็งที่หน้าอกและท้อง อย่างไรก็ตาม เชื่อกันว่า โปลีฟีนอล (Polyphenol) ในชาเขียวช่วยเป็นสารแอนติออกซิเดนท์ (Antioxidant) ละลายสารฟรีราคิคัล (Free radical) ที่เป็นอันตรายและทำลายดีเอ็นเอของมนุษย์ นอกจากนี้ชาเขียวยังช่วยลดโคเลสเตอรอล (Cholesterol) ได้อีกด้วย

ชาเขียวแปลกพิเศษที่มีกาเฟอีนต่ำกว่าปกติ ทั้งนี้เข้าใจว่าเกิดจากการปรุงและการตระเตรียม ชาหนึ่งถ้วยมีกาเฟอีนเท่ากับหนึ่งในสามของกาแฟหนึ่งถ้วย เมื่อเทียบกับชาดำก็มีจำนวนกาเฟอีนน้อยกว่าเล็กน้อย ชาเขียวนั้นดื่มโดยไม่มีนมหรือครีม จึงช่วยลดไขมันจากอาหารสัตว์

หากนับจำนวนยอดของชาทั้งหมดราวหนึ่งในหกที่นำมาผลิตเป็นชาเขียว จีน ไต้หวันและอินเดียที่ผลิตชาเขียว แต่คำนี้ดูเหมือนทำให้นึกถึงญี่ปุ่นมากที่สุด ในโลกเรานี้ญี่ปุ่นผลิตชาเป็นอันดับสาม และส่วนใหญ่ก็เป็นชาเขียว มิใช่ชาดำ ดูเหมือนไม่มีชาติใดผลิตชาได้ดีในเชิงคุณภาพ หรือได้มากในเชิงปริมาณเท่าญี่ปุ่น แต่ญี่ปุ่นก็ส่งชาเขียวออกน้อยมาก สหรัฐฯ อังกฤษ และไทยสั่งชาเขียวส่วนใหญ่มาจากไต้หวัน ชาเขียวญี่ปุ่นนั้นมีสีหลายประเภทแล้วแต่ระดับชั้น

Japanese_Green_Tea

ชนิดที่ดีเรียกว่า เกียวกุโระ เป็นชาเนื้อดีละเอียดมาก ปลูกแถวเมืองอิจุในประเทศญี่ปุ่น ถือเป็นแหล่งผลิตชาที่ดีที่สุด อยู่ใกล้ๆ กับเกียวโต แต่แทบจะไม่ส่งออกเลย ขายกันภายในญี่ปุ่นเสียเป็นส่วนใหญ่ นอกนั้นมีชาที่เรียกว่า มัตชะ บางคนเรียกว่า ฮิคิชะ หรือ เทนชะ เป็นชาเกรดสูงในรูปของชาผง ใช้ในพิธีชงชา ถัดไปเป็นชาที่ญี่ปุ่นเรียกว่า เซนชะ เป็นชาทั่วไป มีอยู่ราวร้อยละ 75 ของบรรดาชาทั้งหมด ส่งออกเป็นจำนวนไม่น้อย เซนชะเป็นใบชาที่เก็บเกี่ยวช้ามาก มีก้านแข็ง และคุณภาพต่ำแต่ผู้คนนิยมทำเป็นส่วนผสมของอาหารเผื่อสุขภาพ มีปริมาณของกาเฟอีนต่ำมาก

sencha-gyokuro_green-tea

ที่มา : คัดลอกบางส่วนมาจากหนังสือพจนานุกรมกาแฟและชา